พ่อแม่หลายบ้านเจอสถานการณ์เดียวกัน คือลูกเล่นเกมมือถือจนดึก แล้วก็เถียงกันทุกคืนเรื่องเวลาเล่น วิธีที่ได้ผลไม่ใช่การยึดเครื่องหรือห้ามเล่นแบบไม่มีเหตุผล แต่เป็นการตกลงกติการ่วมกันตั้งแต่ต้น และใช้เครื่องมือในมือถือช่วยกำกับ

เริ่มจากการคุย ไม่ใช่การตั้งค่า
ก่อนจะไปแตะเมนูใด ๆ ควรนั่งคุยกับลูกว่าทำไมเรากังวล ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ใช่เพราะเกมไม่ดี แต่เพราะเวลาเล่นกระทบการนอน การบ้าน และสุขภาพตา การคุยแบบถามความเห็นจะได้ผลกว่าการประกาศกฎ เพราะเด็กที่รู้สึกว่ามีกติกาที่ตัวเองมีส่วนร่วมจะทำตามได้นานกว่า
สิ่งที่ควรตกลงให้ชัดมีเพียงไม่กี่ข้อ เช่น เล่นได้กี่ชั่วโมงในวันธรรมดาและวันหยุด เล่นได้ถึงกี่โมง และต้องทำอะไรให้เสร็จก่อนเริ่มเล่น เขียนเป็นข้อสั้น ๆ ติดไว้ให้เห็นชัดดีกว่าพูดซ้ำทุกวัน
ใช้เครื่องมือในเครื่องช่วย
ทั้ง Android และ iOS มีระบบจำกัดเวลาใช้งานที่ตั้งได้จากเครื่องของพ่อแม่โดยตรง
- Google Family Link สำหรับ Android ตั้งเวลาใช้งานรายวัน กำหนดเวลาเข้านอน และอนุมัติการติดตั้งแอปใหม่
- Screen Time สำหรับ iOS ตั้ง downtime และจำกัดแอปตามหมวด
- การจำกัดการซื้อในเกม ปิดการซื้อในแอปหรือตั้งให้ต้องขออนุญาตทุกครั้ง
- การตั้งค่าโปรไฟล์เด็ก ในเกมที่รองรับ เพื่อปิดแชทกับคนแปลกหน้า
จุดสำคัญคือต้องบอกลูกว่าติดตั้งอะไรและทำไม ไม่ใช่ตั้งแบบลับ ๆ เพราะเมื่อเด็กรู้ว่าถูกตรวจจะยิ่งปิดบัง และเมื่อถึงวัยที่เริ่มเข้าใจเรื่องความเป็นส่วนตัว การคุยกันตรง ๆ ยังใช้ได้ ส่วนการแอบติดตามจะทำให้ความไว้ใจเสีย
เรื่องที่พ่อแม่ควรรู้เกี่ยวกับระบบในเกม
เกมมือถือฟรีจำนวนมากมีกลไกที่ทำให้เด็กอยากเล่นต่อเนื่อง เช่น รางวัลรายวัน กล่องสุ่ม และการแจ้งเตือนเมื่อมีของรางวัลรออยู่ กลไกเหล่านี้ไม่ได้ผิดในตัวมันเอง แต่ควรอธิบายให้ลูกรู้ว่ามันถูกออกแบบมาเพื่อดึงเวลาและเงินของเรา และควรตั้งกติกาว่าเงินในเกมมาจากไหน
อีกเรื่องคือการแชทในเกม ซึ่งเปิดโอกาสให้ติดต่อกับคนแปลกหน้าได้ ควรปิดแชทสำหรับเด็กเล็ก และสำหรับเด็กโตควรสอนว่าห้ามให้ข้อมูลส่วนตัว ห้ามรับของจากคนแปลกหน้า และให้บอกพ่อแม่ทันทีถ้ามีคนขออะไรแปลก ๆ
เมื่อลูกโกงเวลาเล่น
การโกงเวลาเป็นเรื่องปกติของเด็กที่ยังควบคุมตัวเองไม่เก่ง ไม่ใช่สัญญาณว่าลูกเป็นคนไม่ดี ทางแก้คือทำให้กติกาชัดขึ้นและทำให้การทำตามกติกาง่ายขึ้น เช่น วางเครื่องชาร์จไว้นอกห้องนอนตอนกลางคืน ซึ่งแก้ปัญหาเล่นดึกได้ตรงจุดกว่าการเถียงกันทุกคืน
สุดท้าย ควรมีทางเลือกอื่นที่สนุกพอให้ทำแทนการเล่นเกม เช่น กิจกรรมที่ได้เจอเพื่อนจริงหรือเล่นด้วยกันในครอบครัว ถ้าเด็กมีอะไรสนุกกว่าให้ทำ เขาจะเล่นเกมน้อยลงเองโดยไม่ต้องบังคับ และความสัมพันธ์ในบ้านก็จะดีขึ้นด้วย


