เสียงบลูทูธช้ากว่าภาพในเกม — สาเหตุและวิธีแก้

·

อ่าน 5 นาที

ใส่หูฟังบลูทูธเล่นเกมแล้วรู้สึกว่าเสียงปืนดังช้ากว่าภาพ เสียงกระโดดไม่ตรงจังหวะ หรือเกมจังหวะกดไม่ตรงโน้ต ไม่ได้คิดไปเอง เป็นข้อจำกัดของบลูทูธที่มีมาตั้งแต่ต้น บทความนี้อธิบายว่าดีเลย์มาจากไหน มากแค่ไหน และแก้ได้อย่างไรบ้าง

ดีเลย์มาจากไหน

เสียงที่ส่งผ่านสายเกือบจะถึงหูทันที แต่เสียงบลูทูธต้องผ่านหลายขั้นตอนก่อนถึงหู

  1. บีบอัดเสียง — มือถือต้องบีบอัดเสียงด้วย codec ก่อนส่ง เพราะบลูทูธส่งข้อมูลได้จำกัด
  2. ส่งเป็นชุด — ข้อมูลถูกส่งเป็นก้อน ๆ ไม่ใช่สตรีมต่อเนื่อง
  3. บัฟเฟอร์ที่หูฟัง — หูฟังต้องเก็บเสียงสำรองไว้ช่วงหนึ่งก่อนเล่น เพื่อไม่ให้เสียงขาดเวลาสัญญาณสะดุด บัฟเฟอร์นี้คือตัวการหลักของดีเลย์
  4. ถอดรหัสและเล่น — หูฟังแปลงข้อมูลกลับเป็นเสียง

หูฟังไร้สายแบบแยกข้าง (True Wireless) อาจเพิ่มดีเลย์อีกชั้น ในรุ่นที่ต้องส่งเสียงจากข้างหนึ่งไปอีกข้าง

มากแค่ไหนถึงจะรู้สึก

งานวิจัยด้านการออกอากาศพบว่าคนส่วนใหญ่เริ่มจับได้ว่าเสียงไม่ตรงภาพ เมื่อเสียงช้ากว่าภาพราว 100 มิลลิวินาทีขึ้นไป แต่ในเกมจะรู้สึกได้เร็วกว่าการดูวิดีโอ เพราะผู้เล่นเป็นคนกดเอง สมองรู้ว่าเสียงควรดังตอนไหน

การเชื่อมต่อ ดีเลย์โดยประมาณ เล่นเกมได้ไหม
หูฟังมีสาย แทบเป็นศูนย์ ดีที่สุด
ไร้สายแบบ 2.4GHz มีดองเกิล ราว 20–40 ms ดีมาก
บลูทูธ โหมดเกม / codec ดีเลย์ต่ำ ราว 40–80 ms ดี เกมทั่วไปแทบไม่รู้สึก
บลูทูธทั่วไป (SBC / AAC) ราว 150–300 ms ดูวิดีโอได้ เกมจังหวะไม่ไหว

ตัวเลขเป็นช่วงโดยประมาณ ขึ้นกับรุ่นหูฟัง รุ่นมือถือ และสภาพสัญญาณ

ทำไมดูยูทูบแล้วไม่ดีเลย์ แต่เล่นเกมดีเลย์

แอปวิดีโอรู้ล่วงหน้าว่าจะเล่นอะไร จึงหน่วงภาพให้ช้าลงเท่ากับดีเลย์ของเสียงได้ ภาพกับเสียงเลยตรงกัน แต่เกมทำแบบนั้นไม่ได้ เพราะภาพต้องตอบสนองต่อการกดทันที ถ้าหน่วงภาพตาม ผู้เล่นจะรู้สึกว่าเกมหน่วงทั้งเกม

วิธีลดดีเลย์

1. เปิดโหมดเกมของหูฟัง

หูฟังหลายรุ่นมีโหมดเกมหรือ Low Latency Mode ในแอปของหูฟัง ทำงานโดยลดขนาดบัฟเฟอร์ ดีเลย์ลดลงชัดเจน แลกกับโอกาสที่เสียงจะขาดเป็นช่วงเมื่ออยู่ไกลมือถือหรือมีสัญญาณรบกวน

2. ใช้ codec ดีเลย์ต่ำ ถ้าทั้งสองฝั่งรองรับ

บนมือถือ Android บางรุ่น codec อย่าง aptX Adaptive หรือ LC3 (ในบลูทูธ LE Audio) ให้ดีเลย์ต่ำกว่า SBC และ AAC แต่ต้องรองรับทั้งมือถือและหูฟัง ตรวจได้ใน ตัวเลือกสำหรับนักพัฒนา → Bluetooth Audio Codec ขณะเชื่อมต่อหูฟัง ส่วน iPhone ใช้ AAC เป็นหลัก เลือก codec เองไม่ได้

3. ตั้งชดเชยดีเลย์ในเกม

เกมจังหวะส่วนใหญ่มีเมนู Audio Offset หรือ Calibration ให้เลื่อนเวลาโน้ตตามดีเลย์ของหูฟัง ตั้งแยกตามหูฟังที่ใช้ ช่วยได้มากกว่าการเปลี่ยนหูฟัง

4. อยู่ใกล้มือถือ และลดสัญญาณรบกวน

สัญญาณที่อ่อนทำให้หูฟังต้องใช้บัฟเฟอร์มากขึ้น อย่าให้มือถืออยู่ในกระเป๋ากางเกงอีกฝั่งของร่างกาย และระวังพื้นที่ที่มี Wi-Fi และอุปกรณ์บลูทูธหนาแน่น

5. ถ้าจริงจัง ใช้สายหรือดองเกิล

สำหรับเกมจังหวะและเกมยิงแข่งขัน หูฟังมีสาย หรือหูฟังไร้สายที่มีตัวรับแบบ 2.4GHz ยังเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด มือถือที่ไม่มีช่องหูฟัง ใช้ตัวแปลง USB-C เป็น 3.5 มม. ได้

สรุปง่าย ๆ: ดูวิดีโอและเล่นเกมสบาย ๆ หูฟังบลูทูธทั่วไปพอ เล่นเกมแข่งขันให้เปิดโหมดเกม และถ้าเป็นเกมจังหวะ ให้ใช้สายหรือตั้งชดเชยดีเลย์ในเกม